Pchły – niewielkie, irytujące i niebezpieczne. 2300 gatunków…

 Pchły – niewielkie, irytujące i niebezpieczne. 2300 gatunków…

Dom, w którym mieszkają futrzaste zwierzęta to raj dla krwiożerczych pcheł. Nikogo nie powinny zwieść ich niewielkie rozmiary. Pchły w najlepszym wypadku są tylko irytujące, ale ich namnożenie stanowi niebezpieczeństwo dla psów, kotów i domowników. Przy dużym powiększeniu pod mikroskopem wyglądają jak potwory rodem z horroru czy science fiction i  mimo swych maleńkich rozmiarów są mniej więcej tak samo niebezpieczne jak wspomniane monstra.

Co to jest pchła?

Na świecie istnieje ponad 2300 gatunków pcheł. Pchły to szybkie, bezskrzydłe, czarno-brązowe owady wielkości co najwyżej kilku milimetrów. Ciało ich jest spłaszczone z boków, pokryte mocną chitynową powłoką, która tworzy grzbiety z kolcami na głowie i tułowiu, co zapobiega przypadkowemu zsunięciu się owada z sierści zwierzęcia. Pasożyt ten posiada całkiem potężne kończyny w stosunku do reszty ciała, zaopatrzone w pazury, które pozwalają na szybkie poruszanie się po skórze, przylegając do sierści. Charakterystyczną cechą pcheł jest ich wyjątkowa zdolność do skakania, która umożliwia im swobodne poruszanie się w środowisku. Pchła może skakać do 50 – 70 cm w górę i do metra w kierunku poziomym. Przebywając w środowisku, za pomocą „anten” wrażliwych na temperaturę i wibracje przepływu powietrza, pchła jest w stanie znaleźć żywiciela, nawet jeśli przejdzie od niego metr.

Cykl rozwojowy pcheł w zależności od temperatury i wilgotności otoczenia trwa od 14 do 140 dni, w rzadkich przypadkach do 2 lat. W ciągu 24-48 godzin po ugryzieniu przez pchłę samica zaczyna wytwarzać jaja, które nie przyczepiają się do sierści. Jedna samica składa średnio 25 jaj dziennie. Podczas swojego krótkiego życia jedna pchła jest w stanie znieść od 500 do 800 jaj. Ze względu na swoje wymiary, od 0,3 x 0,5 mm, jaja te są niewidoczne gołym okiem. Zsuwają się z sierści zwierząt, przedostając się tym samym do środowiska, w którym po kilku dniach wykluwają się beznogie larwy z żółto-brązową głową. Larwy te mogą poruszać się z prędkością 25 centymetrów na minutę dzięki czemu szybko znajdują odpowiednie dla siebie miejsca, takie jak dywany, pościel, trawa, kurz czy gleba uboga w próchnicę. Zazwyczaj larwy lokują się w promieniu około metr od umiejscowienia potencjalnego, przyszłego żywiciela. Po 5 – 11 dniach, w sprzyjających warunkach, zamieniają się w poczwarkę pokrytą szczelnym kokonem. W niekorzystnych warunkach natomiast stadium larwalne może trwać nawet do 200 dni, a stadium poczwarki do roku. Pod wpływem ciepła, wibracji, dwutlenku węgla i zmian natężenia światła poczwarka zamienia się w dorosłą pchłę. Długość życia dorosłej pchły to zaledwie 7 dni u samców i od 4 do 6 tygodni u samic. Dorosła pchła jest zdecydowanie bardziej odporna na czynniki środowiskowe, takie jak niska temperatura i wilgotność.

Jak żeruje pchła?

Podczas gryzienia pchły wstrzykują nosicielowi niewielką ilość śliny, aby zapobiec krzepnięciu pobieranej krwi. Po dotarciu na skórę żywiciela pchły natychmiast zaczynają żerowanie, łapczywie pijąc krew. W ciągu godziny samica pchły zwiększa swoją wagę o 40%, samce o 3%. Po zerowaniu każda pchła wydziela do 0,77 mg kału dziennie. Ma on postać małych czarnych ziarenek, które łatwo strząsają się z sierści. Znajdujące się w środowisku odchody pcheł stanowią pożywienie dla ich larw. Dorosłe owady spędzają większość swojego życia na jednym żywicielu, tylko 3-8% dorosłych pcheł przenosi się z jednego zwierzęcia na drugie. Dlatego głównym źródłem infekcji jest środowisko. Ulubione miejsca ukąszeń pcheł to podstawa ogona, tył pleców, pachwina i szyja czyli te, do  których dotarcia zwierze ma  utrudniony dostęp.

Czym grozi pchła?

W większości przypadków wykrycie pcheł na czworonogu nie stanowi trudności. Zwierzę jest pobudzone, podirytowane, wierci się drapie i liże, podgryza się kłapiąc zębami jakby nad sobą i ociera energicznie o przedmioty. Niezawodnym sposobem na sprawdzenie czy na pewno pozbyliśmy się wszystkich osobników z ciała naszego pupila jest wyczesanie go nad białym arkuszem papieru i przetarcie wyczesanych paproszków wilgotnym ręcznikiem co pozwoli nam na sprawdzenie czy rozmazując się pod wpływem wody nie stanowią zaschniętych, maleńkich odchodów z trawionej przez pasożyty krwi naszego zwierzęcia. Dorosłe osobniki stanowią jedynie 5% pchlego problemu, pozostałe 95% to stadium larwalne i poczwarki.

Najczęstszym problemem związanym z ukąszeniami pcheł jest alergiczne pchle zapalenie skóry (BAD), które objawia się swędzeniem, nadmiernym wypadaniem sierści i miejscowym łysieniem. Psy, cierpiące z powodu pcheł, stają się mniej posłuszne, poirytowane. Powszechnym powikłaniem alergicznego pchlego zapalenia skóry jest piodermia, bakteryjne zakażenie skóry, w którym skóra może stać się czerwona, wilgotna, lepka i owrzodzona. Leczenie infekcji bakteryjnej może być czasochłonne, a bakterie mogą rozwinąć oporność na antybiotyki. Pamiętać należy, ze objawy utrzymywać się mogą przez długi czas, nawet po całkowitym wyeliminowaniu owadów z otoczenia. Wynika to z faktu, że gdy tylko ślina pcheł dostanie się do krwiobiegu żywiciela, w jego ciele uruchamia się kaskada reakcji mających na celu jej wyeliminowanie. Całkowite oczyszczenie organizmu z alergenów potrzebuje zaistnienia procesów leczniczych a te czasu. Alergiczne pchle zapalenie skóry najczęściej występuje sezonie w ciepłym, jednak istnienie populacji pcheł w środowisku w miesiącach zimowych, na przykład w piwnicy lub przy wejściu, sprawia, że borykamy się z tym problemem właściwie przez cały rok.

U małych i starych, psów z powodu stałej utraty krwi związanej z karmieniem dużej liczby pcheł może rozwinąć się anemia. Ponadto pchły są nosicielami robaków pasożytniczych – tasiemca ogórkowego (Dipylidium caninum), który rozwija się w jelicie cienkim zwierząt a także u ludzi. Do zakażenia dochodzi, gdy zakażone pchły i ich larwy zostaną przypadkowo połknięte. Nierzadko zdarza się, że małe dzieci zarażają się, gdy bawią się na podłodze w pokoju, w którym przebywa pies zarażony pchłami.

Daria Wyrostkiewicz – NaPsiTemat.pl

fot. (1) dezuslugi.com (2) web-zoopark.ru

Daria Wyrostkiewicz

Daria Wyrostkiewicz

Zobacz także